Genic Clubguide, 00-00-00
NIEUWE CURSUS:
D I S K C U R S U S ( 1 )
===============================
Zoals beloofd op de vorige ClubGuide start ik vanaf deze
ClubGuide met een nieuwe cursus over diskgebruik op MSX. De
cursus zal vooralsnog alleen MSXDOS1/Disk Basic 1.0
behandelen. Misschien zal ik over een tijdje ook aandacht
besteden aan MSXDOS2, maar dat kan ik nu nog niet beloven.
Om te beginnen leg ik u eerst uit hoe een MSX diskette is
ingedeeld.
DE 3.5 INCH DISKETTE
MSX computers maken gebruik van de 3.5" disk. Deze diskette
kan enkelzijdig of dubbelzijdig zijn. De offici‰le naam is
MF-1DD voor enkelzijdig of MF-2DD voor dubbelzijdig. MF
staat voor MicroFloppydisk, DD staat voor Double Density.
Elke zijde bevat 80 tracks, die elk weer onderverdeeld zijn
in 9 sectoren. In totaal zijn er dus 9 * 80 = 720 sectoren
op ‚‚n kant. Elke sector kan 512 bytes bevatten, waardoor de
opslag van een dubbelzijdige diskette 2 * 9 * 80 * 512 = 720
kB bedraagt.
U heeft misschien wel eens de kreet "Ongeformatteerd 1 MB"
op een disk zien staan. Als u de disk formatteert, schrijft
de diskdrive de sectoren op de diskette. Er worden ook
checksums op de disk gezet, zodat de drive bij elke lees- of
schrijfoperatie kan checken of alles goed is gegaan. Dat
kost veel diskruimte, u houdt van de 1 MB "slechts" 720 kB
over.
Wij zullen ons in deze cursus niet bezighouden met wat zich
tussen de sectoren afspeelt. De grens ligt bij de sectoren.
Het is mogelijk om met directe I/O communicatie tussen de
sectoren te lezen/schrijven, dat wordt veel voor het (ont-)
beveiligen van diskettes gebruikt. Wij gaan daar niet verder
op in.
Er zijn een aantal niveaus waarop je een diskette kunt
benaderen: sectoren, clusters en bestanden. We beginnen nu
met sectoren.
SECTOREN LEZEN EN SCHRIJVEN
De BIOS routine voor het lezen en schrijven van sectoren
doet bij gebruik van de diskdrive al het werk. Als u
bijvoorbeeld een bestand wilt lezen geeft u de computer
daartoe opdracht via MSX DOS, Disk Basic of BDOS calls. In
de diskrom bevinden zich routines die alles herleiden tot
het lezen en/of schrijven van sectoren. Die routines roepen
steeds de BIOS routine aan om een sector te lezen of
te schrijven.
De BIOS routine heet PHYDIO (Physical Disk I/O) en staat op
adres &H144. De routine gebruikt de volgende registers:
A: drivenummer (A = 0, B = 1, etc.)
B: aantal sectoren
C: media ID (&HF8 voor enkelz. of &HF9 voor dubbelzijdig)
HL: RAM adres
DE: nummer van eerste sector
U kunt met de C-flag aangeven of u wilt lezen of schrijven:
NC: lezen
C: schrijven
Nadat u met LD instrukties de registers van de juiste
waarden hebt voorzien kunt u de routine aanroepen met:
CALL &H144
Alle registers worden veranderd. Als de routine terugkeert
met de carry hoog, dan is er iets fout gegaan. B bevat het
aantal nog te laden/saven sectoren en A bevat de foutcode.
De volgende foutcodes zijn mogelijk:
0 Protected
2 Not ready
4 Data error
6 Seek error
8 Record not found
10 Write error
12 Bad parameter
14 Out of memory
16 Overig
Voor alle duidelijkheid nog even een voorbeeld. Dit
voorbeeld leest de bootsector van de disk in drive A in en
zet die vanaf adres &HD000.
; DEMONSTRATIE PHYDIO
ORG &HC000 ; startadres
LD A,0 ; drive A
LD BC,&H01F9 ; 1 sector, dubbelzijdige disk (F9)
LD HL,&HD000 ; startadres
LD DE,0 ; bootsector is sector 0
OR A ; wis carry = lezen
CALL &H144 ; roep de routine aan
RET NC ; klaar als geen fout
CALL &HC0 ; BEEP als fout
RET
FORMATTEREN
De tweede en laatste BIOS call is FORMAT. Deze routine staat
op adres &H147 en doet precies hetzelfde als CALL FORMAT. De
computer vraagt zoals gebruikelijk om drive en aantal
zijden. U roept de routine aan door CALL &H147. In Basic
kunt u in plaats van _FORMAT dus ook DEFUSR=&H147: U=USR(0)
gebruiken.
Bij het formatteren worden er sectoren op de diskette
geschreven. Bootsector, FAT en directory worden ge‹nitiali-
seerd.
DE BOOTSECTOR
De eerste sector van een diskette heet de bootsector, in het
Nederlands "opstartsector". Deze sector bevat algemene
informatie over de diskette en de opstartroutine.
Als u de computer opstart met een disk in de drive, dan zal
de computer de bootsector inlezen en vanaf adres &HC000 in
het RAM geheugen zetten. De computer geeft daarna de
besturing over aan de routine die op adres &HC01E begint.
Het eerste stuk van de bootsector (0-&H1D) is gereserveerd
voor gegevens over de disk. De bytes 00-02 zijn een erfenis
van andere systemen waarop de disk kan draaien, zij hebben
op MSX geen betekenis.
De eerste bytes van de bootsector hebben de volgende
betekenis:
------------------------------------------------------------
00 &HE9 of &HEB (JUMP instruktie voor 8086 processor)
01-02 Eventueel beginadres van de MS-DOS boot strap
03-0A 8 ASCII tekens waarin normaal de merknaam van de
drive staat waarop de disk is geformatteerd
0B-0C Aantal bytes per sector (512)
0D Aantal sectoren per cluster (2)
0E-0F Aantal gereserveerde sectoren (2)
10 Aantal FAT's (2)
11-12 Maximum aantal files in de directory (112)
13-14 Totaal aantal sectoren per diskette (720 of 1440)
15 ID-byte (&HF8 of &HF9)
16-17 Aantal sectoren per FAT (2 of 3)
18-19 Aantal sectoren per track (9)
1A-1B Aantal magneetkoppen (= aantal zijdes, 1 of 2)
1C-1D Aantal "verborgen" sectoren (0)
1E-? Bootroutine
------------------------------------------------------------
Tussen haakjes staat steeds de standaardwaarde. De diskette
is behalve in sectoren ook nog eens in clusters verdeeld.
Een cluster bestaat uit twee sectoren. Er kunnen dus 1024
bytes, oftewel 1 kB, in een cluster worden opgeslagen.
U kunt in Basic met het commando DSKF(drive) het aantal
vrije clusters van een diskette opvragen. U zult merken dat
er bij een geformatteerde dubbelzijdige diskette geen 720 kB
vrij is, zoals u zou verwachten. Nee, er is slechts 713 kB.
Nu zult u denken: waar is die 7 kB gebleven? Het antwoord is
heel simpel: de bootsector (1), FAT (6) en directory (7)
gebruiken samen 14 sectoren. In die 7 kB kunnen dus geen
bestanden meer worden opgeslagen.
Bij diskettes die door Disk Basic V1.0 of MSXDOS1 zijn
geformatteerd 'kijkt' de bootroutine (die vanaf &H1C in de
bootsector staat) of MSXDOS1 op de disk aanwezig is. Als dat
zo is, dan wordt MSXDOS1 vanaf &H100 geladen en geeft de
computer de besturing over aan MSXDOS1.
In het andere geval wordt de besturing verder door de
computer gaat, die zal proberen AUTOEXEC.BAS van de diskette
te RUNnen. Als dat ook niet lukt, dan springt de computer
naar Basic.
COMMERCIELE SOFTWARE
Als u met een diskmonitor in de bootsector van commerci‰le
software kijkt, dan zult u vaak rare dingen aantreffen.
Meestal staan er zeer vreemde dingen, zoals diskettes met
2367 zijdes (!!). De naam van het spel of het nummer van de
disk staan ook vaak in de bootsector. Kijkt u maar eens met
een sectormonitor in de bootsector van Japanse spellen. U
kunt dan ook zien dat Falcom een eigen soort directory
gebruikt (zie bijvoorbeeld Ys III, Wanderers from Ys).
U kunt van zulke diskettes vaak niet de filelist opvragen.
Logisch, want de computer raakt aardig in de war als de FAT
volgens de bootsector uit 65536 sectoren bestaat! U krijgt
dan bij een FILES of DSKF(0) opdracht de foutmelding Disk
I/O error. De disk is dan niet kapot, de diskrom kan alleen
niet de juiste opdracht uitvoeren.
FAT EN DIRECTORY
De volgende keer gaan we verder met de FAT en de directory.
Er zal dan een programma op de ClubGuide staan dat van elke
file op een disk niet alleen naam, extensie, tijd, datum en
filegrootte geeft, maar ook in welke clusters/ sectoren de
file staat. Dat is vooral handig om te weten als u met een
diskmonitor in de file wilt gaan "knoeien".
Als u nog suggesties heeft voor deze cursus, dan kunt u mij
een briefje sturen. Ik ga er bijvoorbeeld van uit dat
iedereen wel een sectormonitor heeft. Laat het weten als dat
niet zo is, dan plaats ik er alsnog ‚‚n op de ClubGuide.
Stuur uw vragen, suggesties of opmerkingen naar:
Stichting GENIC
T.a.v. Stefan Boer
Postbus 258
8470 AE Wolvega
Tot de volgende keer!
Stefan Boer
|
